پماد رزماری

آثار فارماکولوژی و مکانیسم اثر: 
پماد رزماری فراورده ایست که از اسانس رزماری، منتول و کامفر تهیه شده است. رزماری گیاهی است که از قدیم برای درمان رماتیسم، دردهای عضلانی و مفاصل به کار می رفته است. امروزه نیز اثرات فارماکولوژیک ضد التهاب و ضد درد آن ثابت شده است. روغن اصلی رزماری حاوی ترکیبات ترپن شامل مونوترپن ها، دی ترپن ها و سزکوئی ترپن ها می باشد. پلی فنول ها شامل اپی ژنین، اوژنول، اسید رزمارینیک و اسید کافئیک می باشند. مطالعات امروزه اثر ضد درد و ضد التهاب کارنوزیک و اورسولیک اسید را ثابت نموده است، به گونه ای که التهاب ایجاد شده توسط کاراژینان در پای موش صحرائی، با استفاده از این گیاه کاهش یافته است. مکانسیم اثر ضد التهاب شامل مهار 5 لیپو اکسیژناز و سیکلواکسیژناز می باشد. 1و 8 -سینئول موجود در این گیاه سبب مهار تشکیل مدیاتورهای التهاب یعنی پروستا گلاندین ها، لکوترین ها وسیتوکین ها گشته و به همین علت در بیماران مبتلا به استئو ارتریت وآرتریت روماتوئید استفاده موضعی آن سبب کاهش حس درد می گردد. اوژنول موجود در این گیاه نیز با اثر بر رسپتور A گاما آمینو بوتیریک اسید (GABA) در نرون های عصب تری ژمو، سبب کاهش حس درد می شود. اسید رزمارینیک نیز با اثر بر قطعه C3b سیستم مکمل ایمنی پلاسما (کمپلمان) سبب کاهش التهاب می گردد. اثر مقایسه ای رزماری، منتول و دارونما بر گروهی از بیماران بستری در بخش همودیالیز بیمارستان خورشید اصفهان مورد بررسی و تحقیق قرار گرفت. دردهای اسکلتی عضلانی پس از انجام همودیالیز یکی از شکایات شایع بیماران این بخش می باشد. در این تحقیق استفاده موضعی از اسانس رزماری و همچنین منتول بر کاهش درد عضلانی اسکلتی در پای بیماران ثابت شده است. منتول با اتساع عروق خونی منطقه سبب افزایش گردش خون شده و از طرفی با بلوک کانال های کلسیمی در نرون ها سبب کاهش احساس درد می شود. کامفر موجود در این فرآورده با اثر بر رسپتورهای درد (TRPA1) سبب کاهش حس درد می گردد. اثر هم افزایی این سه گیاه در پماد رزماری باعث کاهش حس درد در بیماران می شود.