سرفه یک بازدم انفجاری است که باعث ایجاد مکانیزم محافظتی طبیعی برای تمیز شدن درخت تراکئوبرونکیال از ترشحات و اجسام خارجی میشود. هنگامی که سرفه زیاد یا برای فرد ایجاد مزاحمت نماید، یکی از شایعترین علائمی است که فرد در صدد درمان آن بر می آید و از جمله علل این موضوع ایجاد ناراحتی به علت خود سرفه، تداخل با شیوه طبیعی زندگی و نگرانی در مورد علت سرفه بویژه ترس از سرطان است. برخی از علل تحریک کننده سرفه عبارتند از: دود، گرد و غبار، بخارات، اجسام خارجی، مصرف داروهای مهارکننده آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE)، ترشحات دستگاه تنفس فوقانی (مانند ترشحات پشت حلق) و محتویات معده (مثلاً رفلاکس معدی مروی).

هر اختلالی که موجب التهاب، تنگی، ارتشاح یا فشرده شدن راه های هوایی شود می تواند منجر به سرفه گردد. بر اساس مدت؛ سرفه به انواع سرفه حاد ( کمتر از 3 هفته)، تحت حاد ( 8-3 هفته) و مزمن (بیش از 8 هفته) تقسیم بندی می شود. درمان قطعی سرفه به تعیین، برطرف کردن یا درمان اختصاصی علت زمینه ای بستگی دارد. در صورتی که علت سرفه ناشناخته یا درمان اختصاصی آن امکانپذیر نباشد، همچنین در مواردی که سرفه عمل مفیدی انجام ندهد یا موجب ناراحتی قابل توجه یا بروز اختلال در خواب گردد باید درمان های علامتی یا غیراختصاصی سرفه را در نظر گرفت مانند استفاده از کدئین یا دکسترومتورفان.با این حال معمولاً نباید سرفه توام با مقادیر زیاد خلط را سرکوب نمود.

کارآزماییهای مختلف تاثیر آویشن بر روی سرفه را تایید نموده اند. در یک مطالعه دو سو بیخبر تصادفی، 60 بیمار مبتلا به سرفه خلط دار شربت آویشن یا برم هگزین را برای یک دوره 5 روزه دریافت نمودند. براساس گزارش برطرف شدن نشانه های بیماری توسط خود بیمار، تفاوت قابل توجهی بین دوگروه مشاهده نشد و هر دو گروه منفعت یکسانی از مصرف دارو بردند. پیشرفت قابل توجه غیرآماری در میزان بهبودی افراد غیر سیگاری در مقایسه با افراد سیگاری در هر دو گروه مشاهده شد. همچنین در طی یک کارآزمایی بالینی دو سو بیخبر تصادفی کنترل شده، به منظور بررسی اثرات قطره توسیوین (حاوی اسانس آویشن و رازیانه) در درمان سرفه، 119 بیمار مبتلا به سرفه حاد؛ سه بار در روز، هر بار 20 قطره از داروی توسیوین، قطره کلوبوتینول یا دارونما را به مدت 3 روز استفاده نمودند. در پایان این مدت بهبودی کامل در گروه استفاده کننده از قطره توسیوین و قطره کلوبوتینول، 50% و درگروه دارونما 9.1 % گزارش گردید.

اثر بخشی قطره توسیوین، قطره کلوبوتینول و دارونما در مبتلایان به سرفه خلط دار به ترتیب 66.7 % ، 55% و 14.3% و در مبتلایان به سرفه خشک به ترتیب 56.5 % ، 55% و 20% گزارش گردید. در میزان بهبودی سرفه، اختلاف معنی داری بین قطره توسیوین و قطره کلوبوتینول با دارونما مشاهده گردید اما بین قطره توسیوین و قطره کلوبوتینول تفاوت معنی داری وجود نداشت. عصاره گیاه ختمی (Althaea officinalis) جهت درمان تحریکات مخاط دهان و حلق همراه با سرفه‌های خشک همچنین در درمان التهابات دستگاه گوارش و تنفس، سرفه های تحریکی و برونشیت کاربرد دارد. در حیوانات اثر ضد سرفه عصاره کامل و پلی ساکاریدهای ریشه ختمی با داروهای غیر مخدر سرکوب کننده سرفه مقایسه شده و بر اساس نتایج این بررسی تجویز پلی ساکاریدها موجب کاهش قابل توجه آماری در تعداد سرفه ها و مهار رفلکس سرفه شده و اثر عصاره کامل کمتر از پلی ساکاریدها بوده است. با توجه به اطلاعات فوق و به منظور بررسی اثر شربت برونکوباریج (حاوی عصاره آویشن شیرازی و ختمی) در درمان سرفه حاد؛ در یک کارآزمایی بالینی تصادفی دو سو بیخبر، 157بیمار سنین 85- 10 سال مبتلا به سرفه حاد شربت برونکو باریج (78 نفر) یا شربت دکسترومتورفان (79 نفر) را به مقدار 5 میلی لیتر هر 8 ساعت به مدت 4 روز دریافت نمودند. 24، 48 و 96 ساعت بعد از شروع درمان، علائم بالینی در پرسشنامه درج گردید. در هر مورد سطح بهبودی بصورت بهبودی کامل (قطع کامل سرفه)، بهبودی نسبی (رضایت بیمار از کاهش سرفه یا کاهش طول مدت سرفه به نصف) یا عدم بهبودی (عدم تغییر در شدت سرفه) ارزیابی شد. همچنین شدت سرفه با توجه به نمره‌گذاری (VAS Visual Analogue scale) در هر ویزیت تعیین گردید، بدین صورت که شماره‌گذاری خط کشی از صفر تا 10 انجام و صفر (بدون سرفه) و نمره 10 (سرفه ناتوان کننده) توصیف شد. بر اساس نتایج این مطالعه؛ پس از 96 ساعت 50% بیماران مبتلا به سرفه که از شربت برونکو باریج استفاده کرده بودند به صورت کامل بهبود یافتند. در گروه دکسترومتورفان این عدد 49.3% و ارتباط معنی‌داری بین نوع داروی مصرفی و میزان بهبودی مشاهده نگردید. محققین نتیجه گرفتند که برای درمان سرفه های حاد میتوان از شربت برونکوباریج به عنوان جایگزین شربت دکسترومتورفان استفاده نمود.

روش مصرف 3 بار در روز، هربار 1 قاشق مرباخوری مصرف شود. مشخصه ها حاوی عصاره آویشن شیرازی و ختمی هشدار مصرف در دوران بارداری و شیردهی مجاز نمی باشد. استفاده در کودکان با سن کمتر از 4 سال غیر مجاز است. موارد مصرف درمان سرفه شرایط نگهداری در جای خشک و خنک و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.